1. Menkul Kıymetler Piyasası

     2. Bankacılık piyasası

            Özelleştirme İdaresi 30.000 milyarı geçen bir sermayeyi temsil eden ve 1.5 milyon çalışanı olan 7.165 devlet şirketleri özelleştirmiştir.

En önemli özelleştirilmiş sektörler: metalurji, petrol rafineleri, inşaat malzemeleri, inşaat, tekstil, gıda, ambalaj, plastik üretimi.

APAPS (Özelleştirme Idaresi) pörtföyünde tarım, metalik inşaat ve metal ürünler sanayi, inşaat, otel ve restoran, ulaştırma, toptan ve perakende satış sektörlerinde faaliyet gösteren özelleştirilecek 1441 şirket vardır.

1. Menkul Kıymetler Piyasası

·        Menkul Kıymetler Milli Komisyonu 

Uygulama ve denetleme otoritesi, menkul kıymetlerin, aracı ve menkul kıymetleri acentelerinin, menkul kıymetler piyasasının işlemesi ile sorumlu olan kuruluşların faaliyetleri iyi şartlarda yürümesini sağlamaktadır.

·        Menkul Kıymetler Borası

Bükreş Menkul Kıymetler Borasında(B.V.B.) kotası olan 115 ticari şirket kayıtlıdır.

B.V.B. çerçevesinde işlem yapma hakkına yalnız borsa üyesi olan, menkul kıymet şirketleri sahiptir.

Menkul kıymet şirketleri, menkul kıymetler işlemlerinde aracılık yapan fakat kendi adına da işlemler yapabilen(broker, dealer) ticari şirketlerdir.

B.V.B.’de gerçekleştirilen işlemlerde Otomatik İcra ve İşleme Sistemi(STEA) adı olan en iyi teknolojilerden birisini kullanılmaktadır.

www.bvb.ro

·        RASDAQ piyasası

RASDAQ (NASDAQ gibi) adında borsa dışı bir piyasa (OTC) olup Menkul Kıymetler Şirketleri Milli Derneğinin menkul kıymetlerinin elektronik işlem sistemidir.

Bu piyasada yaklaşık 4400 ticari şirketin kotası vardır.

www.rasd.ro

·        Mal Borsası 

Mal borsaları, üye ve müşterilerine işlem ve tazminat sistemlerin aracılığıyla risklerinin görüşülmesi ve idare edilmesi için merkezi şartlar sağlayan genel ilgi gösterilen yetkili piyasalardır.

Mal borsaları, denetim otoritesi olan Menkul Kıymetler Milli Komisyonunun(CNVM) yetkisi ile yasal şartları göz önünde bulundurularak borsa şirketleri tarafından kurulmaktadır. Bir mal borsasının kuruluş sürecinde yasal şartlarda borsada işlem yapan yetkili olan minimum 25 broker şirketi katılmalıdır.

Mal borsasında işlemler broker olan şirketlerin veya kişilerin aracılığıyla –gerçek veya tüzel müşteriler tarafından gerçekleştirilmektedir.

Romanya’da, her borsanın farklı bir işlem özelliğine sahip olan toplam 11 borsadan oluşan Romanya Mal Borsaları Birliği (UBMR) kurulmuştur. En aktif olanları:

1.      Romen Mal Borsası – genel mallar, ihaleler, para aktifleri-004.01.2244516,2241645, www.brm.ro, bursa@brm.ro.

2.      Sibiu Mali ve Mal Borsası - genel mallar, para aktifleri, 004.069211153,211799, www.bmfms.ro, comercial@bmfms.ro

3.      Arad Tarım ve Mal Borsası - genel ve tarım gıda maddeleri, 004.057/27.01.89,27.65.25

4.      Piatra Neamt tahta, kağıt, inşaat malzemeleri borsası – bursa.lemnului@decebal.ro

5.      Köstence Deniz ve Mallar borsası – genel mallar, deniz sigortaları, ihaleler, 004.041.638217,638219, www.bmmc.ro, bmmc@bmmc.ro   

6.      Cluj Napoca Transilvania Borsası – genel mallar, 004.064.414481, bursa@bursa.codec.ro 

7.      Braşov Genel Borsası – 004.068.315181, 315250, bursa@brasov.pcnet.ro

2. Bankacılık piyasası

Web sayfası  www.bnro.ro

Romanya Merkez Bankası (B.N.R.) merkez banka olarak çalışmaktadır ve Ticari bankalar Merkez Bankasından yetki elde ederek çalışmaktadırlar.

B.N.R.’nin para politikası, enflasyonu ayarlamak ve gerçek ekonomik büyümeyi teşvik etmek. 2000 yılında enflasyon oranı %26.4 idi.

Ticari bankalar aşağıdaki faaliyetleri göstermektedir:

-kredi sağlamak

-teminat ve kredi senetleri temin etmek

-menkul kıymetler temin etmek ve değiştirmek

Şu anda, aralarında 14 yabancı sermayesi olan toplam 24 ticari banka faaliyet göstermektedir.

1998 yılında yayımlanmış Bankalar kanununda devlet bankalarının özelleştirilmesi yabancı şahısların Romanya’daki yatırımlarıyla gerçekleştirilmesini öngörülmektedir.

Uluslararası bankalar, Romanya’da şube veya anonim şirket açabilmektedirler. Romanya’da tanınmış uluslararası bankalar Citibank, Societe Generale, ING’dir.

BNR’nin uygulamalarında ticari bankalar için aşağıdaki sorumlulukları öngörülmektedir:

a)      Sosyal sermayesi minimum 100 milyar ley olması

b)      Kredi riskleri için %2 oranında bir fon oluşturulması mecburiyeti

c)      BNR.’de yatırılacak %20 oranında ley veya döviz olarak asgari rezervesi olması

d)      sermaye raporu (%8’lik iç kaynaklar, %12 öz sermaye)

e)      Bir müşteri için kredi değeri %20 oranında sınırlaması

f)        Bankacılık alanı dışında gerçekleşen yatırımların azami oranı %20 olması

g)      Kullanım dışı mülkiyeti olmaması

h)      BNR için standard şeklinde aylık olarak rapor hazırlaması

Romanya’daki önemli ticari bankalar